บันทึกการเรียนรู้ครั้งที่11

วันศุกร์ที่ 28 เมษายน 2560 เวลา13.30-16.30น.

ความรู้ที่ได้รับ✿

3. ทักษะการช่วยเหลือตนเอง

          เรียนรู้การดำรงชีวิตโดยอิสระให้มากที่สุด
          การกินอยู่
          การเข้าห้องน้ำ
          การแต่งตัว
          กิจวัตรต่างๆในชีวิตประจำวัน

♫ การสร้างความอิสระ

﹥ เด็กอยากช่วยเหลือตนเอง

﹥ อยากทำงานตามความสามารถ

﹥เด็กเลียนแบบการช่วยเหลือตนเองจากเพื่อน เด็กที่โตกว่า และผู้ใหญ่

♫ ความสำเร็จเป็นสิ่งสำคัญ

﹥การได้ทำด้วยตนเอง

﹥เชื่อมั่นในตนเอง

﹥เรียนรู้ความรู้สึกที่ดี

♫ หัดให้เด็กทำเอง

﹥ไม่ช่วยเหลือเกินความจำเป็น (ใจแข็ง)

﹥ผู้ใหญ่มักทำสิ่งต่างๆให้เด็กมากเกินไป

﹥ ทำให้แม้กระทั่งสิ่งที่เด็กสามารถทำได้เองหากให้เวลาเขาทำ

﹥ห้ามพูด“ หนูทำช้า ”  “ หนูยังทำไม่ได้ ”

♫ จะช่วยเมื่อไหร่

﹥เด็กก็มีบางวันที่ไม่อยากทำอะไร , หงุดหงิด , เบื่อ , ไม่ค่อยสบาย

﹥หลายครั้งเด็กจะขอความช่วยเหลือในสิ่งที่ได้เรียนรู้ไปแล้ว

﹥เด็กรู้สึกว่ายังมีผู้ใหญ่ที่พึ่งได้ แต่ต้องได้รับความช่วยเหลือเฉพาะสิ่งที่เด็กต้องการ

﹥มักช่วยเด็กในช่วงกิจกรรม

♫ ลำดับขั้นในการช่วยเหลือตนเอง

﹥แบ่งทักษะการช่วยเหลือตนเองออกเป็นขั้นย่อยๆ

﹥เรียงลำดับตามขั้นตอน หรือเรียกว่า การย่อยงาน (การสอนอย่างละเอียด)

            การย่อยงาน เรื่อง การเข้าส้วม

เข้าไปในห้องส้วม

↓

ดึงกางเกงลงมา

↓

ก้าวขึ้นไปนั่งบนส้วม

↓

ปัสสาวะหรืออุจจาระ

↓

ใช้กระดาษชำระเช็ดก้น

↓

ทิ้งกระดาษชำระในตะกร้า

↓

กดชักโครกหรือตักน้ำราด

↓

ดึงกางเกงขึ้น

↓

ล้างมือ

↓

เช็ดมือ

↓

เดินออกจากห้องส้วม

♫ สรุป

﹥ครูต้องพยายามให้เด็กทำสิ่งต่างๆด้วยตนเอง

﹥ย่อยงานแต่ละอย่างเป็นขั้นๆ

﹥ ความสำเร็จขั้นเล็กๆนำไปสู่ความสำเร็จทั้งมวล

﹥ช่วยให้เด็กมีความมั่นใจในตนเอง

﹥เด็กพึ่งตนเองได้ รู้สึกเป็นอิสระ

4. ทักษะพื้นฐานทางการเรียน

♫ เป้าหมาย

﹥การช่วยให้เด็กแต่ละคนเรียนรู้ได้ 

﹥มีความรู้สึกดีต่อตนเอง

﹥เด็กรู้สึกว่า “ฉันทำได้”

﹥พัฒนาความกระตือรือร้น อยากรู้อยากเห็น

﹥อยากสำรวจ อยากทดลอง

♫ ช่วงความสนใจ

﹥ต้องมีก่อนการเรียนรู้อื่นๆ

﹥จดจ่อต่อกิจกรรมในช่วงเวลาหนึ่งได้นานพอสมควร

♫ การทำตามคำสั่ง คำแนะนำ

﹥เด็กได้ยินสิ่งที่ครูพูดชัดหรือไม่

﹥เด็กเข้าใจคำศัพท์ที่ครูใช้หรือไม่

﹥คำสั่งยุ่งยากซับซ้อนไปหรือไม่

♫ การรับรู้ การเคลื่อนไหว

﹥ได้ยิน เห็น สัมผัส ลิ้มรส กลิ่น

﹥ตอบสนองอย่างเหมาะสม

♫ ความจำ (ควรถามเตือนความจำเด็กพิเศษ)

﹥จากการสนทนา

﹥เมื่อเช้าหนูทานอะไร

﹥แกงจืดที่เรากินใส่อะไรบ้าง

﹥จำตัวละครในนิทาน

﹥จำชื่อครู เพื่อน

﹥เล่นเกมทายของที่หายไป

♫ การวางแผนการเตรียมพื้นฐานทางวิชาการ

﹥จัดกลุ่มเด็ก

﹥เริ่มต้นเรียนรู้โดยใช้ช่วงเวลาสั้นๆ

﹥ให้งานเด็กแต่ละคนอย่างชัดเจนว่าต้องทำที่ไหน

﹥ติดชื่อเด็กตามที่นั่ง

﹥ใช้อุปกรณ์ที่เด็กคุ้นเคย

﹥ใช้อุปกรณ์ที่เด็กคุ้นเคย

﹥บันทึกว่าเด็กชอบอะไรที่สุด

﹥รู้ว่าเมื่อไหร่จะเปลี่ยนงาน

﹥มีอุปกรณ์ไว้สับเปลี่ยนใกล้มือ

﹥เตรียมทุกอย่างให้พร้อมก่อนเด็กมาถึง

﹥พูดในทางที่ดี

﹥จัดกิจกรรมให้เด็กได้เคลื่อนไหว

﹥ทำบทเรียนให้สนุก

การนำความรู้ไปประยุกต์ใช้✿
       ทำให้เข้าใจเด็กพิเศษมากยิ่งขึ้น ได้รู้ว่าควรปฏิบัติกับเด็กพิเศษอย่างไร เพื่อที่ภายในอนาคตเราอาจจะได้เจอเด็กพิเศษในห้องเรียนของเรา เราจะได้สามารถปฏิบัติกับเด็กได้อย่างถูกต้องและเหมาะสม



การประเมินผล✿

✎ตนเอง ตั้งใจเรียนคายนี้เป็นพิเศษ เพราะเป็นคาบเรียนปิดครอส อาจจะมียุกยิกบ้างตอนเรียนแต่ก็กลับมาสนใจเนื้อหาที่อาจารย์กำลังสอน
✎เพื่อน ตั้งใจเรียนกันทุกคนและดูสนุกสนานไปกับเนื้อหาที่กำลังเรียน
✎อาจารย์ มีเทคนิคและวิธีการสอนที่ทำให้นักศึกษาจำเนื้อหาที่กำลังเรียนได้อย่างแม่นยำ

บันทึกการเรียนรู้ครั้งที่10

วันศุกร์ที่ 21 เมษายน 2560 เวลา 13.30-16.30น.



 ความรู้ที่ได้รับ✿

การส่งเสริมพัฒนาการและการปรับพฤติกรรมเด็กปฐมวัยที่มีความต้องการพิเศษ

❤จุดประสงค์ในการสอนเด็กพิเศษ❤

☞ เพื่อให้เด็กสามารถช่วยเหลือตนเองได้ในชีวิตประจำวัน

☞ ใช้ชีวิตอยู่ในสังคมได้ใกล้เคียงกับคนปกติมากที่สุด 

☞ เน้นการดูแลแบบองค์รวม (Holistic Approach)

1. การฟื้นฟูสมรรถภาพทางการศึกษา

☞ เพิ่มทักษะพื้นฐานด้านสังคม การสื่อสาร และทักษะทางความคิด

☞ เกิดผลดีในระยะยาว

☞ เน้นการเตรียมความพร้อมเพื่อให้เด็กสามารถใช้ในชีวิตประจำวันจริงๆแทนการฝึกแต่เพียงทักษะทางวิชาการ

☞ แผนการจัดการศึกษาเฉพาะบุคคล (Individualized Education Program; IEP) เป็นแผนสำหรับสอนเด็กพิเศษ เป็นแผนระยะยาว สามารถใช้ได้ 1 ปี หรือ 1เทอม

☞ โรงเรียนการศึกษาพิเศษเฉพาะทาง โรงเรียนเรียนร่วม ห้องเรียนคู่ขนาน(ห้องเรียนสำหรับเด็กออทิสติก)

2.การฟื้นฟูสมรรถภาพทางสังคม

↙ การฝึกฝนทักษะในชีวิตประจำวัน(Activity of Daily Living Training)

↙ การฝึกฝนทักษะสังคม (Social Skill Training)

↙ การสอนเรื่องราวทางสังคม (Social Story)

 3. การบำบัดทางเลือก

↙ การสื่อความหมายทดแทน (AAC)

↙ ศิลปกรรมบำบัด (Art Therapy) ปัจจุบันใช้กันเยอะมาก

↙ ดนตรีบำบัด (Music Therapy)

↙ การฝังเข็ม (Acupuncture)

↙ การบำบัดด้วยสัตว์ (Animal Therapy) สัตว์ยอดฮิต คือ สุนัข

☼ การสื่อความหมายทดแทน (Augmentative and Alternative Communication ; AAC) ☼

→ การรับรู้ผ่านการมอง (Visual Strategies)

→ โปรแกรมแลกเปลี่ยนภาพเพื่อการสื่อสาร (Picture Exchange Communication System;PECS)

→ เครื่องโอภา (Communication Devices)

→ โปรแกรมปราศรัย

Picture Exchange Communication System (PECS)
เป็นตัวช่วยในการสื่อสารของเด็กออทิสติก ใช้แค่ช่วงเวลาสั้นๆ ไม่ควรให้เด็กใช้ไปตลอดจนโต

✪บทบาทของครู

→ ตำแหน่งการนั่งของเด็กไม่ควรให้นั่งติดหน้าต่างหรือประตู

→ ให้เด็กนั่งแถวหน้าสุดใกล้โต๊ะครู(ดีที่สุด)

→ จัดให้เด็กนั่งติดกับนักเรียนที่ไม่ค่อยเล่น ไม่ค่อยคุยในระหว่างเรียน

→ ให้เด็กมีกิจกรรม เปลี่ยนอิริยาบถบ้าง

✪การส่งเสริมทักษะต่างๆของเด็กพิเศษ

1. ทักษะทางสังคม

→ เด็กพิเศษที่ขาดทักษะทางสังคม ไม่ได้มีสาเหตุมาจากการพ่อแม่

→ การอยู่ในสภาพแวดล้อมที่ดีไม่ได้เป็นเครื่องรับประกันว่าเด็กจะมีพัฒนาการต่างๆอย่างมีความสุข

۰กิจกรรมการเล่น

→ การเล่นเป็นสิ่งสำคัญอย่างยิ่งต่อการเรียนรู้ทักษะทางสังคม

→ เด็กจะสนใจกันเองโดยอาศัยการเล่นเป็นสื่อ

→ ในช่วงแรกๆ เด็กจะไม่มองเด็กคนอื่นเป็นเพื่อน  แต่เป็นอะไรบางอย่างที่น่าสำรวจ สัมผัส ผลัก ดึง

۰ยุทธศาสตร์การสอน

     → เด็กพิเศษหลายๆคนไม่รู้วิธีเล่น  ไม่รู้ว่าจะเล่นอย่างไร

→ ครูเริ่มต้นจากการสังเกตเด็กแต่ละคนอย่างเป็นระบบ

→ จะบอกได้ว่าเด็กมีทักษะการเล่นแบบใดบ้าง

→ ครูจดบันทึก

→  ทำแผน IEP

۰การกระตุ้นการเลียนแบบและการเอาอย่าง 

      → เด็กพิเศษชอบเลียนแบบเพื่อน

→ วางแผนกิจกรรมการเล่นไว้หลายๆอย่าง

→ คำนึงถึงเด็กทุกๆคน

→ ให้เด็กเล่นเป็นกลุ่มเล็กๆ 2-4 คน

→ เด็กปกติทำหน้าที่เหมือน “ครู” ให้เด็กพิเศษ

۰ครูปฏิบัติอย่างไรขณะเด็กเล่น

→ อยู่ใกล้ๆ และเฝ้ามองอย่างสนใจ

→ ยิ้มและพยักหน้าให้ ถ้าเด็กหันมาหาครู

→ ไม่ชมเชยหรือสนใจเด็กมากเกินไป

→ เอาวัสดุอุปกรณ์มาเพิ่ม เพื่อยืดเวลาการเล่น

→ ให้ความคิดเห็นที่เป็นแรงเสริม

۰การให้แรงเสริมทางสังคมในบริบทที่เด็กเล่น

→ ครูพูดชักชวนให้เด็กร่วมเล่นกับเพื่อน

→ ทำโดย “การพูดนำของครู”

۰ช่วยเด็กทุกคนให้รู้กฎเกณฑ์

→ ไม่ง่ายสำหรับเด็กพิเศษ

→ การให้โอกาสเด็ก

→ เด็กพิเศษต้องเรียนรู้สิทธิต่างๆเหมือนเพื่อนในห้อง

→ ครูต้องไม่ใช้ความบกพร่องของเด็กพิเศษเป็นเครื่องต่อรอง

2. ทักษะภาษา

۰การวัดความสามารถทางภาษา

→ เข้าใจสิ่งที่ผู้อื่นพูดไหม

→ ตอบสนองเมื่อมีคนพูดด้วยไหม

→ ถามหาสิ่งต่างๆไหม

→ บอกเล่าเหตุการณ์ต่างๆที่เกิดขึ้นไหม

→ ใช้คำศัพท์ของตัวเองกับเด็กคนอื่นไหม

۰การออกเสียงผิด / พูดไม่ชัด

→ การพูดตกหล่น

→ การใช้เสียงหนึ่งแทนอีกเสียง

→ ติดอ่าง

۰การปฏิบัติของครูและผู้ใหญ่

→ ไม่สนใจการพูดซ้ำหรือการออกเสียงไม่ชัด

→ ห้ามบอกเด็กว่า  “พูดช้าๆ”   “ตามสบาย”   “คิดก่อนพูด”

→ อย่าขัดจังหวะขณะเด็กพูด

→ อย่าเปลี่ยนการใช้มือข้างที่ถนัดของเด็ก

→ ไม่เปรียบเทียบการพูดของเด็กกับเด็กคนอื่น

→ เด็กที่พูดไม่ชัดอาจเกี่ยวข้องกับการได้ยิน

۰ทักษะพื้นฐานทางภาษา

→ ทักษะการรับรู้ภาษา

→ การแสดงออกทางภาษา

→ การสื่อความหมายโดยไม่ใช้คำพูด

۰ความรับผิดชอบของครูปฐมวัย

→ การรับรู้ภาษามาก่อนการแสดงออกทางภาษา

→ ภาษาที่ไม่ใช่คำพูดมาก่อนภาษาพูด

→ ให้เวลาเด็กได้พูด

→ คอยให้เด็กตอบ (ชี้แนะหากจำเป็น)

→ เป็นผู้ฟังที่ดีและโตต้อบอย่างฉับไว (ครูไม่พูดมากเกินไป)

→ เด็กไม่ได้เรียนรู้ภาษาจากการฟังเพียงอย่างเดียว

→ ให้เด็กทำกิจกรรมกลุ่ม เด็กพิเศษได้มีแบบอย่างจากเพื่อน

→ กระตุ้นให้เด็กบอกความต้องการของตนเอง (ครูไม่คาดการณ์ล่วงหน้า)

→ เน้นวิธีการสื่อความหมายมากกว่าการพูด

→ ใช้คำถามปลายเปิด

→ เด็กพิเศษรับรู้มากเท่าไหร่ ยิ่งพูดได้มากเท่านั้น

→ ร่วมกิจกรรมกับเด็ก

✪การสอนตามเหตุการณ์(Incidental Teaching)

การนำความรู้ไปประยุกต์ใช้✿

       ทำให้เราเข้าใจเด็กพิเศษมากยิ่งขึ้นซึ่งจะทำให้ง่ายต่อการจัดการเรียนการสอน ได้รู้ว่าควรจัดการเรียนให้กับเด็กพิเศษอย่างไรจึงจะเหมาะสม

การประเมินผล✿

✎ตนเอง ค่อนข้างตั้งใจเรียนถึงแม้จะมีพูดคุยกับเพื่อนบ้างบางเวลา
✎เพื่อน ค่อนข้างตั้งใจเรียน ดูเพื่อนๆทุกคนค่อนข้างสนใจในเนื้อหาที่อาจารย์สอน
✎อาจารย์ มีวิธีการสอนที่หลากหลาย พร้อมทั้งยกตัวอย่างให้นักศึกษาเห็นภาพได้อย่างชัดเจน